Pacjent podstawowej opieki zdrowotnej oczami lekarza specjalisty

Zmiany zwyrodnieniowe stawów - co lekarz POZ wiedzieć powinien? - część 2 (ortopedia)

Sesja 8
25:30
60 pkt.
Weź udział
Streszczenie
Zmiany zwyrodnieniowe stawów - co lekarz POZ wiedzieć powinien? - część 2 (ortopedia)
prof. dr hab. n. med. Marek Synder

Choroba zwyrodnieniowa stawów, osteoartroza (łac. arthrosis deformans, osteoarthrosis, osteoarthritis) – choroba będąca wynikiem zdarzeń biologicznych lub mechanicznych, które zaburzają powiązane ze sobą procesy degradacji i syntezy chrząstki stawowej, zarówno w chondrocytach, macierzy pozakomórkowej, jak i w warstwie podchrzęstnej kości. Towarzyszy jej powstanie wyrośli kostnych tzw. osteofitów, proces zapalny w obrębie błony maziowej oraz tkanek okołostawowych. Choroba klinicznie objawia się bólem stawów i ograniczeniem ich funkcji ruchowej, natomiast radiologicznie można stwierdzić postępujące zmiany degeneracyjne stawu. 
Choroba zwyrodnieniowa stawów jest najczęstszą chorobą układu ruchu. Rozwija się w wyniku zaburzenia jakości i ilości chrząstki stawowej, której zadaniem jest amortyzowanie ruchów stawu i umożliwienie przesuwania się powierzchni stawowych. Z czasem uszkodzeniu 
ulegają również inne struktury – kość pod chrząstką stawową, torebka stawowa, otaczające staw więzadła, ścięgna i mięśnie. Skutkiem tego są ból i sztywność stawu, a następnie zniekształcenie jego obrysów oraz ograniczenie ruchomości. Choroba zwyrodnieniowa 
prowadzi do pogorszenia jakości życia i niesprawności.
Choroba zwyrodnieniowa stawów, ze względu na częstość występowania, stanowi poważny problem społeczny, zdrowotny oraz ekonomiczny. Szacuje się, że w krajach uprzemysłowionych roczny koszt leczenia chorób stawów
pochłania 1-2,5% produktu krajowego brutto.
             Nie ma granicy wieku, od której zaczynają się zmiany zwyrodnieniowe w kolanach. Wiadomo natomiast, co może przyspieszać ten proces. Zmiany zwyrodnieniowe można stwierdzić na zdjęciach radiologicznych u ponad 80% osób po 55 roku życia, mogą one jednak nie dawać żadnych objawów klinicznych. tego powodu.
           Wydłużanie średniej długości życia oraz wzrost świadomości prozdrowotnej pacjentów sprawiają, że rośnie konieczność przeprowadzania zabiegów aloplastyki stawów. Obecnie częstość aloplastyki stawu kolanowego przewyższa rocznie o ponad 100 tysięcy częstość aloplastyki stawu biodrowego. 
       W zmianach zwyrodnieniowych stawów dochodzi między innymi do zmiany składu i właściwości chrząstki stawowej, a ostatecznie do jej całkowitej degeneracji. Powoduje to daleko posunięte zmiany biomechaniczne prowadzące do  ograniczenia funkcji stawu. W aktualnych badaniach naukowych wykazano, iż zmiany zwyrodnieniowe są spowodowane zmianami w składzie enzymatycznym płynu maziowego, który fizjologicznie odżywia tkankę chrzęstną.
Spośród wszystkich chorób stawów, choroba zwyrodnieniowa stawów cechuje się obecnie najmniejszą możliwością oddziaływania farmakologicznego. Nie ma w chwili obecnej farmakologicznej metody wyleczenia tej choroby w rozumieniu usunięcia już powstałych zmian, a nawet nie ma terapeutycznych możliwości skutecznego zahamowania powstawania zmian opóźniania progresji powstawania zmian. Aktualny zakres możliwości oddziaływania terapeutycznego wyznacza stan wiedzy o tej chorobie. A znajomość patogenezy choroby zwyrodnieniowej stawów była zdecydowanie niepełna. Obrazuje to m.in. znacznie mniejsza, w porównaniu do zapalnych chorób stawów, liczba publikacji naukowych.
Choroba zwyrodnieniowa najczęściej dotyczy stawu kolanowego, biodrowego, ramiennego oraz kręgosłupa.

W zaawansowanych postaciach choroby leczeniem z wyboru jest aloplastyka stawu. Ilość wykonywanych aloplastyk stawowych w naszym kraju jest niewystarczająca do potrzeb społeczeństwa, na co wpływają czynniki ekonomiczne, organizacyjne oraz szkoleniowe. Ponad 90% pacjentów jest zadowolonych po aloplastyce stawu biodrowego. 


Ze względu na specyfikę budowy anatomicznej stawu ramiennego, przykurcze, blizny, wiotkość stawowa, zaburzenia neurogenne i urazy powodują dysfunkcję tego stawu i doprowadzają do zmian zwyrodnieniowych.
Bóle kręgosłupa są jedną z najczęstszych przyczyn wizyty u neurologa, reumatologa, ortopedy, a także częstą przyczyną wizyt u lekarza rodzinnego. Szacuje się, że 80% ludzi ma przynajmniej raz w życiu taki ból. Przyczyn bólu kręgosłupa jest wiele, ale tylko w około 10-20% przypadków 
udaje się je wykryć

Jak uzyskać dostęp do konferencji
Wymieniam Punkty
Punkty zdobyte na wirtualnych stoiskach partnerów możesz wymieniać na dostęp do interesujących Cię materiałów.
Mam Kod Dostępu
Jeśli otrzymałeś KOD dostępu od swojego przedstawiciela medycznego, zyskujesz bezpłatny dostęp do konferencji online.
Płacę i oglądam
Możesz wykupić subskrypcję i cieszyć się nieograniczonym dostępem do materiałów także po konferencji.