Pacjent podstawowej opieki zdrowotnej oczami lekarza specjalisty

Diagnostyka i leczenie zespołu jelita nadwrażliwego – co mówią najnowsze wytyczne

Sesja 12
23:18
60 pkt.
Weź udział
Streszczenie
Diagnostyka i leczenie zespołu jelita nadwrażliwego – co mówią najnowsze wytyczne
prof. Barbara Skrzydło-Radomańska

Zespół jelita nadwrażliwego (IBS – Irritable Bowel Syndrome) jest jedną z najczęstszych chorób czynnościowych przewodu pokarmowego. W skali globalnej wysteruje on z częstością 11%, około dwukrotnie częściej u kobiet. Nawet połowa chorych odczuwa pierwsze objawy przed ukończeniem 35. roku życia. W wieloczynnikowej patogenezie IBS współuczestniczą czynniki genetyczne, środowiskowe i psychosocjalne powodując zaburzenia funkcjonowania osi mózg-jelito-mikrobiota. U chorych stwierdza się jakościowe i ilościowe zaburzenia w składzie mikrobioty jelitowej, co ma istotne implikacje terapeutyczne. U części pacjentów po przebyciu ostrego infekcyjnego zapalenia żołądkowo-jelitowego stwierdza się tak zwany poinfekcyjny zespół jelita nadwrażliwego (PI-IBS). U wielu pacjentów z objawami IBS występuje także zespół rozrostu bakteryjnego w jelicie cienkim (SIBO – Small Intestine Bacterial Overgrowth) lub dysbioza w jelicie grubym będąca skutkiem stresu, diety, antybiotykoterapii lub stosowania leków obniżających wydzielanie kwasu żołądkowego. Aktywacja układu immunologicznego błony śluzowej jelita spowodowana wymienionymi czynnikami indukuje zaburzenia funkcji motorycznej przewodu pokarmowego i nadwrażliwość trzewną. 

Rekomendujemy, aby IBS rozpoznawać na podstawie Kryteriów Rzymskich IV w oparciu o objawy kliniczne, bez wykonywania licznych badań dodatkowych, poza morfologią, CRP lub kalprotektyną, TSH oraz przesiewowym badaniem serologicznym w kierunku celiakii. Kolonoskopia zalecana jest u pacjentów z objawami alarmowymi, obciążeniami rodzinnymi (rak, choroby zapalne jelit, celiakia) oraz u osób po 50. roku życia. Według Kryteriów Rzymskich IV, zespół jelita nadwrażliwego to nawracający ból brzucha występujący średnio co najmniej raz w tygodniu przez ostatnie 3 miesiące, przy wystąpieniu objawów co najmniej 6 miesięcy wczesniej, spełniający co najmniej 2 z następujących cech: związany z wypróżnieniem, ze zmianą częstości wypróżnień i/lub zmianą konsystencji stolca. Wyróżniamy cztery główne podtypy IBS: z dominującym zaparciem (IBS-C), z dominującą biegunką (IBS-D), ze zmiennym rytmem wypróżnień (IBS-M) i niesklasyfikowany (IBS-U).

W leczeniu poza postępowaniem dietetycznym (próba diety 6-tygodniowej z małą zawartością fermentujących węglowodanów, bogatej w błonnik rozpuszczalny, ale nie diety bezglutenowej) uwzględnić należy leki rozkurczowe o udowodnionej w badaniach klinicznych skuteczności (w tym olejek miętowy) oraz leki przeciwdepresyjne w najmniejszych skutecznych dawkach. W niezaparciowej postaci IBS rekomendujemy 14-dniową kurację ryfaksyminą z możliwością powtórnego zastosowania po przynajmniej 4-tygodniowej przerwie. Pomocne we wszystkich typach mogą być przebadane klinicznie probiotyki. W zaburzeniach rytmu wypróżnień leki zmniejszające biegunkę (loperamid) lub poprawiające zaparcie (glikol polietylenowy makrogol) łagodzą objawy. Nie rekomendujemy stosowania mesalazyny ani transplantacji mikrobioty jelitowej (FMT). Istotne znaczenie ma leczenie psychologiczne. 
Jak uzyskać dostęp do konferencji
Wymieniam Punkty
Punkty zdobyte na wirtualnych stoiskach partnerów możesz wymieniać na dostęp do interesujących Cię materiałów.
Mam Kod Dostępu
Jeśli otrzymałeś KOD dostępu od swojego przedstawiciela medycznego, zyskujesz bezpłatny dostęp do konferencji online.
Płacę i oglądam
Możesz wykupić subskrypcję i cieszyć się nieograniczonym dostępem do materiałów także po konferencji.