Pacjent podstawowej opieki zdrowotnej oczami lekarza specjalisty

Atopowe zapalenie skóry - profilaktyka, pielęgnacja, leczenie (dermatologia)

Sesja 5
21:12
60 pkt.
Weź udział
Streszczenie
Atopowe zapalenie skóry - profilaktyka, pielęgnacja, leczenie
Prof. dr hab. n. med. Joanna Narbutt

Atopowe zapalenie skóry jest przewlekłą, nawrotową choroba o podłożu immunologicznym. Charakteryzuje się typową lokalizacją zmian chorobowych, zależną od wieku pacjenta, nawrotowym i uporczywym świądem, sprawiającym wiele problemów terapeutycznych oraz często, choć nie w każdym przypadku – rodzinnym bądź osobniczym wywiadem atopowym (współwystępowanie astmy, alergicznego nieżytu nosa, atopowego zapalenia spojówek, nietolerancji/alergii pokarmowej). 

Rozpoznanie choroby opiera się na kryteriach Hanifina i Rajki, opracowanych w 1980 roku. Do dzisiaj nie ma żadnych biomarkerów ułatwiających diagnozę, a badanie histopatologiczne również nie stanowi o rozpoznaniu, gdyż w biopsjach skóry stwierdza się spongiozę, odpowiadającą rozpoznaniu wyprysku.

Podstawę leczenia stanowi emolientoterapia oraz unikanie znanych czynników zaostrzających. Niezmiernie ważne jest, aby emolienty stosować regularnie, minimum dwa razy dziennie. Zalecana dawka emolientów dla dzieci wynosi 250 g/tydzień, a dla pacjentów dorosłych - 500 g/tydzień. Emolienty stosuje się również w okresie remisji klinicznej w celu utrzymania stanu poprawy klinicznej, wydłużenia czasu remisji oraz czasu pomiędzy nawrotami choroby. W przypadku obecności zmian zapalnych o łagodnym lub miernym nasileniu stosujemy miejscowe leki przeciwzapalne, tj. glikokortykosteroidy (GKS) lub/i miejscowe inhibitory kalcyneuryny (pimekrolimus, takrolimus). Siłę działania i czas stosowania miejscowych GKS dobieramy indywidualnie, w zależności od wieku pacjenta, obszaru leczonej skóry oraz nasilenia zmian chorobowych. Stosujemy je raz dziennie, naprzemiennie z emolientami. Miejscowe inhibitory kalcyneuryny (rejestracja od 2 r.ż.) stosujemy początkowo dwa razy dziennie, natomiast później w terapii proaktywnej – do 3 miesięcy w przypadku pimekrolimusu oraz do 12 miesięcy – w przypadku takrolimusu. Leki te szczególnie rekomendowane są do leczenia zmian w obrębie skóry wrażliwej, tj. na twarzy, szyi oraz w fałdach skórnych, a także okolicy anogenitalnej. 

W przypadku braku poprawy po leczeniu miejscowym konieczne jest włączenie leczenia ogólnego. Zazwyczaj w pierwszym etapie stosujemy fototerapię promieniami UVB o długości 311 nm (możliwe jest stosowanie tej metody u dzieci oraz u kobiet w ciąży). Jeśli jest ono nieskuteczne, należy skierować pacjenta do ośrodka referencyjnego w celu włączenia leczenia immunosupresyjnego z zastosowaniem cyklosporyny, ewentualnie – metotreksatu, azatiopryny lub mykofenolanu mofetilu. Obecnie jest zarejestrowany pierwszy lek biologiczny do leczenia atopowego zapalenia skóry o ciężkim przebiegu, dla pacjentów powyżej 6 r.ż. Jest to dupilumab – przeciwciało monoklonalne skierowane przeciwko wspólnej podjednostce IL4 i IL-13.
Jak uzyskać dostęp do konferencji
Wymieniam Punkty
Punkty zdobyte na wirtualnych stoiskach partnerów możesz wymieniać na dostęp do interesujących Cię materiałów.
Mam Kod Dostępu
Jeśli otrzymałeś KOD dostępu od swojego przedstawiciela medycznego, zyskujesz bezpłatny dostęp do konferencji online.
Płacę i oglądam
Możesz wykupić subskrypcję i cieszyć się nieograniczonym dostępem do materiałów także po konferencji.